Қазақстанда тұрғын үйді жер сілкінісі, су тасқыны және табиғи өрттерден міндетті сақтандыру ұсынылып отыр.
Қазақстанда тұрғын үйді міндетті сақтандыру енгізілуі мүмкін: Алматыда төлем жоғары болады
Қазақстанда табиғи апаттардан тұрғын үйді міндетті сақтандыру жүйесін енгізу ұсынылып отыр. Тиісті ұсыныстар сақтандыру нарығына қатысты жаңа заң жобаларына енгізілген. Қазіргі уақытта құжаттар талқылану кезеңінде, ал қолданыстағы жоба бойынша қоғамдық талқылау 2026 жылғы 7 қазанға дейін жалғасады.
Ұсынылып отырған жүйе азаматтардың тіркелген тұрғын үйлеріне қатысты болады. Сақтандырудың негізгі тәуекелдеріне жер сілкінісі, су тасқыны мен су басу, сондай-ақ табиғи орман өрттері енгізілмек. Ал сел мен көшкін әзірге жеке сақтандыру тәуекелдері ретінде көрсетілмеген.
Тұрғындар үшін ең маңызды мәселенің бірі — сақтандыру құны. Реттеушінің қазіргі ұсынысына сәйкес, жылдық сақтандыру жарнасы шамамен 2 мыңнан 20 мың теңгеге дейін болуы мүмкін. Нақты сома аймақтағы табиғи қауіп деңгейіне байланысты белгіленеді.
Бұл мәселе Алматы тұрғындары үшін ерекше маңызды. Қала сейсмикалық қаупі жоғары аймақта орналасқандықтан, мұнда сақтандыру коэффициенті табиғи қауіп деңгейі төмен өңірлерге қарағанда жоғары болуы мүмкін.
Қазақстанның Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің мәліметінше, бүгінде Алматыда тұрғын үй иелерінің шамамен 7,7%-ы ғана баспанасын сақтандырған. Қазақстан бойынша орташа көрсеткіш — шамамен 3,2%.
Ұсыныс бойынша сақтандыру жарналарын жинау және зардап шеккен азаматтарға төлем жасау үшін мемлекет қатысатын бірыңғай оператор құрылады. Сақтандыру жағдайы болған кезде қаражатты бастапқы кезеңде залалды ұзақ бағалаусыз жедел төлеу механизмі қарастырылып отыр.
Алдын ала модель бойынша, тұрғын үй толық қираған жағдайда төлем мөлшері жыл сайынғы сақтандыру жарнасының 500 есесіне дейін жетуі мүмкін. Ең жоғары жарна төленген жағдайда өтемақы шамамен 10 млн теңгеге дейін болуы ықтимал. Ал үй қатты зақымдалып, тұрғындарды уақытша көшіру қажет болса, 250 жарнаға дейін төлем қарастырылған.
Бұл жүйе тұрғын үйдің нарықтық құнын толық өтеуге арналмайды. Негізгі мақсат — табиғи апаттан кейін азаматтарға базалық қаржылық қолдау көрсету. Үйдің нақты құнын және оның ішіндегі мүлікті қосымша қорғау үшін ерікті сақтандыруды пайдалануға болады.
Сақтандыру нарығын реформалау жобасына сәйкес, жаңа жүйені енгізу 2027–2030 жылдар аралығында қарастырылып отыр. Заң қабылданғанға дейін оның нақты мерзімі мен талаптары өзгеруі мүмкін.
Осылайша, болашақта Қазақстандағы жылжымайтын мүлік иелерін жаңа міндетті төлем күтуі мүмкін. Алматы үшін бұл мәселе сейсмикалық қауіпке байланысты ерекше өзекті, алайда сақтандыру тарифтері мен төлем тәртібі әзірге түпкілікті бекітілген жоқ.
Конференция , Алматы
Комментарии
Оставить комментарий